اللَّهُمَّ کُنْ لِوَلِیِّکَ الحُجَةِ بنِ الحَسَن ، صَلَواتُکَ علَیهِ و عَلی آبائِهِ ، فِی هَذِهِ السَّاعَةِ وَ فِی کُلِّ سَاعَةٍ ، وَلِیّاً وَ حَافِظاً وَ قَائِداً وَ نَاصِراً وَ دَلِیلًا وَ عَیْناً ، حَتَّى تُسْکِنَهُ أَرْضَکَ طَوْعاً وَ تُمَتعَهُ فِیهَا طَوِیلا
شنبه, 05 خرداد 1397 - Saturday, 26 May 2018
کد خبـر : 719
تاریخ انتشار: شنبه, ۲۲ ارديبهشت ۱۳۹۷ ۱۰:۴۳
دسته: برگزیده
پرینت
ایمیل

واکاوی اولیه جامعه هدف در فعالیت های فرهنگی

 

واکاوی اولیه جامعه هدف در فعالیت های فرهنگی

 

با توجه به اینکه انسان موجودی اجتماعی و تأثیرپذیر است دقت در این مطلب حائز اهمیت است که محیط پیرامون در روحیه و شخصیت سازی انسان اثر فراوان و گسترده ای دارد و هرچقدر اطراف انسان را انوار طیبه و حسنه احاطه کند به نورانیت و رشد و کمال ذاتی فرد کمک شایانی شده است. با بررسی روایات و اسناد دینی در میابیم، این موضوع زمانی به اوج اهمیت می رسد که هر مقدار سن انسان پایین تر باشد شدت و عمق تأثیرات بر روح و روان افزایش یافته و کم کم در نهاد وی جا خوش میکند.  پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلم در روایتی می فرمایند:

 

عَلَیکَ بِالحداثِ فَإنَّهُم أَسرَعُ إلى کُلِّ خَیرٍ؛ [1]

نوجوانان را دریاب زیرا که آنان سریع تر به کارهاى خیر روى مى آورند.

همچنین مولی امیرمؤمنان علی بن ابی طالب علیه السلام درباره شدت اثر پذیری نوجوانان به فرزند خویش امام مجتبی علیه السلام  می نویسد:

 

إِنَّما قَلبُ الحَدَثِ کَالرضِ الخالیَةِ ما اُلقىَ فیها مِن شَىْ ءٍ قَبِلَتهُ؛[2]

دل نوجوان مانند زمین آماده است که هر بذرى در آن افشانده شود، مى پذیرد.

با توجه به روایات ذکر شده از لسان اهل بیت : توجه به جامعه نوجوان و جوان در صدر امور فرهنگی قرار گرفته و فعالیت های ساختار ساز را برای این نسل ضروری می سازد. در این مختصر درباره راهکارهای ابتدایی فرهنگسازی در خانواده و جامعه برای تربیت نسلی انقلابی و معتقد به باورهای اسلامی خواهیم پرداخت.

 

نوجوان و قرآن

قرآن سراسر نور است؛ این نورانیت در قلب و جان هر انسان منصف و آماده ای به راحتی می نشیند و موجبات هدایت و مصونیت وی از هجمات شیاطین را فراهم می آورد؛ خداوند حکیم قرآن را برای سربلندی انسان در برابر سپاه کفر و حزب شیطان عنایت فرموده اند و برنامه ای جامع و مدوّن برای عبور از تنگنا و پیچ و خم دنیا فرستاده اند. طبیعی ست  هرچقدر ما از این برنامه نورانی استفاده کنیم زودتر و سالم تر به مقصد خواهیم رسید و هر مقدار که در عمل به این کتاب نورانی کسالت به خرج دهیم در امورات دنیا و آخر وا خواهیم ماند.

امام صادق علیه السلام  در روایتی نورانی در خصوص مرتبط کردن جوانان و نوجوانان با قرآن کریم می فرمایند:

 

مَنْ قَرَاَ الْقُرآنَ وَ هُوَ شابٌّ مُؤمِنٌ اِخْتَلَطَ  الْقُرآنُ بِلَحْمِهِ وَ دَمِهِ وَ جَعَلَهُ اللّه‏ُ عَزَّوَجَلَّ  مَعَ الْسَّفَرَةِ الْکِرامِ الْبَرَرَةِ ، وَ کانَ الْقُرآنُ حَجیزا عَنْهُ یَوْمَ الْقیامَةِ[3]

هر جوان مؤمنى که در جوانى قرآن تلاوت کند ، قرآن با گوشت و خونش مى‏آمیزد و خداوند عزّوجلّ او را با فرشتگان بزرگوار و نیک قرار مى‏دهد و قرآن نگهبان او در روز قیامت ، خواهد بود.

قدر متیقّن قرآن بهترین و جامع ترین برنامه ایست که جوان و نوجوان می تواند با تمسک به آن خویش را از منجلاب دنیا حفظ کرده و صفای باطن و نورانیت ظاهر خود را تثبیت کند.

در این بین نقش خانواده، مدرسه، فضاهای مذهبی و اجتماعی به طور خاص مساجد، کانون های فرهنگی، هیئات مذهبی ، پایگاه های بسیج و همچنین اماکن ورزشی و حتی تفریحی باید تعریف و تبیین شده و به عنوان جامعه هدف به این نسل نگاه ویژه تری اتخاذ شود. لکن متأسفانه در برخی موارد با توجه به اهداف کوتاه مدت برخی از مراکز فرهنگی و مذهبی یاد شده این هدف رفیع و متعالی کمرنگ و یا حتی فراموش شده و موجبات فرصت سوزی برای پرورش نسلی انقلابی و پایبند به آرمان های اسلام و اهل بیت ]: می‌گردد که ان شاالله با خودسازی بهتر نیروهای فرهنگی و ارزشی و مدیران ذیربط از این نقیصه بزرگ رهایی یابیم و زمینه های تربیت سربازان مخلص برای امام عصر أرا فراهم آورریم.

 

 

نوجوان و اهل بیت

بی شک در دولت کریمه حضرت صاحب الزمان عجل الله تعالی فرجه الشریف جوانان و نوجوانان نقش آفرینی عظیم و قابل وصفی خواهند داشت همانطور که در روایت مشهور از وجود نورانی امیرالمؤمنین علیه السلام آمده است که:

 

اَصحابُ المَهدىِّ شَبابٌ لا کُهولٌ فیهِم اِلاّ مِثلَ کُحلِ العَینِ وَ المِلحِ فِى الزّادِ وَ اَقَلُّ الزّادِ المِلحُ؛[4]

یاران مهدى عجل الله تعالی فرجه الشریف جوان اند و کهن سالان در میان آنان کم اند، مانند سُرمه در چشم و نمک در زاد و توشه، که کمترین قسمت توشه، نمک است.

دقت در عبارات این روایت تلفیق نسل کوشا، آماده به خدمت و پر استعداد جوان با کهنسالانِ مخلص و باتقوا در لشکر عاشورایی امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریفرا نشان میدهد،  شیخ طوسی رحمه الله با آوردن این روایت اشاره به آماده بودن قلب و روان پاک و عصمت‌گونه این نسل کرده و تلویحا و حتی علنا نشان داده است که یکی از مشهودترین مقدمات ظهور حضرت حجت عجل الله تعالی فرجه الشریف آشنا بودن جوانان و نوجوانان با مبانی قرآن و اسلام می باشد که باعث رشد و نمو روحیه جهادگری و انقلاب خواهی آنها می شود. اینجاست که اهمیت موضوع کار فرهنگی با نسل نوجوان و جوان از همیشه ملموس تر و برجسته تر خواهد شد. این موضوع چندان دور از ذهن تلقی نخواهد شد چرا که پیامبر اکرم 6نیز به پشتوانه جوانان آزادی‌خواه و انقلابی توانست بزرگترین جامعه متکی به ارزشهای انسانی و آرمان های الهی را پایه ریزی کرده و پرچم حق را بر گستره گیتی به اهتزاز درآورد؛ ایشان در تبیین جایگاه والای جوان و نوجوان فرموده اند:

 

اوصیکُم بِالشُّبّابِ خَیرا فَإِنَّهُم أَرَقُّ أَفئِدَةً إنَّ اللّه بَعَثَنى بَشیرا وَنَذیرا فَحالَفَنِى الشُّبّانُ وَخالَفَنِی الشُّیوخُ [5]

به شما درباره جوانان به نیکى سفارش مى کنم چرا که آنان نازک دل ترند، خداوند مرا امید دهنده و بیم دهنده مبعوث کرد جوانان با من هم پیمان شدند و پیر مردان به مخالفت با من برخاستند.

 

 

جوان و نوجوان و ارزش عبادت

در آموزه های دینی و در منش و روش أئمه اطهار :برای ارتباط با پروردگار عالم و راز و نیاز با معبود هستی بخش تأکیدات فراوانی آمده است، خداوند حکیم نیز راه تمسک و توسل به خویش را برای بندگان باز گذارده و این توفیق را به مخلوق خود داده است که بتواند به طور مستقیم با او به دعا پرداخته و دست نیاز به سوی ایشان دراز کند. گذشته از این نعمت عظیم خداوند راه برگشت برای بندگان خطاکار خویش را نیز باز گذارده و به آنها فرصت جبران اشتباهات را داده است، با کمی دقت در ذات انسان ضعیف که مملو از احساسات خودکامه از جمله انتقام، قدرت‌طلبی، نفرت، خشم و غرور است این همه لطف و بخشش از خدایی قادر و توانا غیر قابل درک است و این عنایتی بزرگ و لطفی غیر قابل جبران از معبود بی همتاست. در این میان خداوند حکیم به نکته ای جالب اشاره کرده است و تفاوتی قابل تأملی در برخورد با بندگان خویش بیان داشته است، به این روایت از وجود نورانی پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله و سلم دقت بفرمایید:

 

فَضلُ الشّابِّ العابِدِ الَّذی تَعَبَّدَ فی صِباهُ عَلَى الشَّیخِ الَّذی تَعَبَّدَ بَعدَ ما کَبُرَت سِنُّهُ کَفَضلِ المُرسَلینَ عَلى سائِرِ النّاسِ.[6]

برترى جوان عابدى که در کمى سنّش بندگى ورزد بر پیرى که پس از سالمندى رو به بندگى آرد همچون برترى پیامبران بر دیگر مردم است.

این مقایسه زمانی عجیب تر می شود که انسان مترصد یافتن جایگاه حقیقی انبیاء در نزد پروردگار و برتری آنها بر دیگر مردم می شود، پیامبرانی که به فرموده قرآن از علوم غیب و اسرار نهان آسمان و زمین آگاهند و همین یک تفاوت برای اثبات برتری مرسلین:بر دیگر مخلوقین کافی ست تا مقایسه جوان عابد و سالمند عابد را کمی نزدیک به ذهن کند.

 

عَلِمُ الْغَيْبِ فَلَا يُظْهِرُ عَلىَ‏ غَيْبِهِ أَحَدًا * إِلَّا مَنِ ارْتَضىَ‏ مِن رَّسُولٍ[7]

داناى غيب اوست و هيچ كس را بر اسرار غيبش آگاه نمى ‏سازد، مگر رسولانى كه آنان را برگزيده

این حجم تفاوت در کلام اهل بیت نشان از ارزش عبادت در سنین پایین است، ارزشی که سرچشمه از سختی نبرد با شیاطین جن و انس دارد و جوان و نوجوان عابدی که از این جهاد اکبر سربلند بیرون آیند قطعا قابل ستایش است.

 

وظیفه جوان انقلابی

رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم به عنوان شخصیتی که مقدمات تشکیل سپاه آخری الزمانی موعود عجل الله تعالی فرجه الشریف را طرح ریزی کرده است فعالیت فراوانی کرد تا موضوع جوان عابد را فرهنگ سازی کرده و میانگین سن جامعه عبادت کنندگان را پایین بیاورد، شاید مساجدی که صف های طولانی نمازگزارانش خالی از جوانان و نوجوانان متعبد است باید فکری به حال مدیریت فرهنگی خویش کنند که چرا از این دستاورد پیامبر اسلام صل الله علیه و آله و سلم بی بهره و کم ثمر شده اند.

این فرمایش صریح رهبر معظم انقلاب که :

« اينجانب همه‏  ى مردم - بخصوص جوانان - را به پُر كردن مساجد و حضور در نمازهاى جمعه و جماعت و گرم نگهداشتن مراسم عزادارى سالار شهيدان حسين‏بن‏على توصيه مى‏كنم.»

 

نشان از عزم جزم انقلاب شکوهمند اسلامی ایران در جذب، آماده سازی، ساختارسازی و در انتها مقدمه سازی برای فرج آخرین بازمانده از نسل عاشورایی اهل بیت حضرت بقیه الله اعظم أدارد و یک آرمان حقیقی و منتها الیه خواستگاه انبیاء و اولیای الهی محسوب می شود.

رهبر معظم انقلاب همچنین خطاب به جوانان مؤمن و انقلابی میفرمایند:

«امام زمان أمى‌آيد انجام مى‌دهد، يعنى چه؟! امروز تكليف شما چيست؟  شما بايد زمينه را آماده كنى، تا آن بزرگوار بتواند بيايد و اقدام فرمايد. از صفر كه نمى‌شود شروع كرد!»

 

برای درک واقعی فرمایشات رهبری باید تاریخ پر فراز و نشیب اسلام علی الخصوص تشیع را کمی ورق زد، هر کجا جوانان مخلصانه و فداکارانه تحت رهبری ائمه هدی علیهم السلام و نائبان ایشان قدمی برداشتند دوران فراز و صعود تاریخ تشیع است و هرکجا با کسالت و بی حوصلگی در دام دنیا اسیر و ذلیل بوده و نتوانستند امام خویش را یاری کنند فرود و کم فروغی را شاهد بوده ایم. این همان تفاوتی ست که جوان امروز انقلابی برای اثبات خود به حضرت ولی عصر عجل الله تعالی فرجه الشریف باید داشته باشد، مادامی که اسیر هوای نفس و دنیای پوشالی درون خود باشیم و به خیال خام خود در صراط مستقیم قدم میزنیم مقدمه سازی ظهور را به تأخیر انداخته ایم و ننگ تنها گذاردن امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف بر دوش ما خواهد ماند.

 

سیدمحمد طاهرزاده



 .[1]کافى، ج8، ص93، ح66

[2]. نهج البلاغه، نامه 31

[3]. کافى ، ج 2، ص 603 ، ح 4

[4]. الغیبة طوسى، ص 476، ح 501

[5].  سفینة البحار، ج2، ص176

[6]. جامع الصغیر، ج2، ص213، ح 5856

[7]. سوره جن آیه 26-27

نظر شما؟  
+ 1
مخالفم + 0
Bookmark and Share
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

نوشتن دیدگاه

حدیث هفته

حضرت مهدی (علیه السلام) ما أرْغَمُ أنْفُ الشَيْطانَ بِشَىءٍ مِثْلَ الصَّلاةِ، فَصَلِّها وَ أرْ غَمْ أنْفَ الشَّيْطانَ؛ با هيچ چيز مثل نماز، بينى شيطان به خاك ماليده نمى شود پس نماز را به پادار و بينى شيطان را به خاك بمال. بحارالانوار، ج 53، ص 182

جامعه وعاظ بوشهر

    

ارسال مقالات

مقالات خود را برای ما ارسال نمایید.